Dünyayı Sarsan Günler

7 Kasım 1917’de Rusya’da Ekim Devrimi başladı (o dönemde kullanılan farklı takvimden dolayı bu isim verilmiştir).

Bolşevikler, anarşistler ve Sol Sosyalist Devrimciler, Rusya’nın Birinci Dünya Savaşı’ndaki katılımını sürdürmeye kararlı olan Aleksandr Kerenski liderliğindeki geçici hükümetin devrilmesinde yer aldılar. Bolşeviklerin örgütlediği İşçi-Köylüler ve silahlanmış Kızıl Muhafızlar St.Petersburg’daki önemli noktaların kontrolünü ele geçirdi ve Kışlık Saray’a baskın düzenlediler. Yıllarca süren örgütlenme ve mücadelenin yarattığı fırtına kopuyor, Devrim başlıyordu…

Sosyalist gazeteci John Reed de kalabalığın arasındaydı:

“Kara bir nehir gibi, tüm sokağı doldurarak, şarkı söylemeden ve neşelenmeden Kızıl Kemer’den akıp geçtik. Tam önümdeki adam alçak sesle, ‘Dikkat edin yoldaşlar! Onlara güvenmeyin. Kesinlikle ateş edecekler!’ dedi ve üzerimize ateş başladı. Açıklıkta koşmaya başladık, eğilip birbirimize sokulduk ve aniden İskender Sütunu’nun kaidesinin arkasına sıkıştık.

‘Kaçınızı öldürdüler?’ diye sordum.

‘Bilmiyorum. On kadar.’

Birkaç dakika orada, yüzlerce adamla bir araya toplandıktan sonra, ordu rahatlamış gibiydi ve hiçbir emir almadan aniden tekrar ilerlemeye başladık. Bu sırada, Kışlık Saray’ın tüm pencerelerinden süzülen ışıkta, ilk iki üç yüz adamın Bolşevik Kızıl Muhafız olduğunu, sadece birkaç dağınık askerin olduğunu görebiliyordum. Odun barikatının üzerinden tırmandık ve devrimciler ellerindeki tüfekleri kaldırınca zafer çığlığı attık.”

John Reed, Dünyayı Sarsan On Gün. (Çeviri: Yordam Yayınları, İstanbul, 2021)